Βοτανικός Κήπος Πανεπιστημίου Αθηνών

Δημοσιεύτηκε: Τρίτη, 06 Νοεμβρίου 2012 18:20

Γράφει η Ευαγγελία Κωτσοβίνου

Γεωπόνος, Γ.Π.Α, Μ.Sc.

 

Στον Κήπο καλλιεργούνται περίπου 200 είδη φυτών. Υπάρχουν πολλά είδη δέντρων και θάμνων, αρκετά ποώδη είδη, μία συλλογή από σαρκόφυτα και μία μικρή τεχνητή λίμνη με υδρόβια φυτά. Από τα ενδιαφέροντα φυτά του Κήπου είναι μερικά πανύψηλα δέντρα, τα οποία είναι: Cupressus sempervirens, Phoenix canariensis και Washingtonia sp. και κάποια φυτά ιστορικής σημασίας όπως η άκανθα (Acanthus mollis) και το κώνειο (Conium maculatum).

 

Δραστηριότητες - Στόχοι

  1. Έκδοση καταλόγου συλλεγομένων σπερμάτων για ανταλλαγή (Index Seminum) και αποστολή του σε 200 περίπου Βοτανικούς Κήπους παγκοσμίως.
  2. Ανταλλαγή σπερμάτων φυτών με τους συνεργαζόμενους Βοτανικούς Κήπους.
  3. Συμμετοχή στο Εθνικό Δίκτυο Βοτανικών Κήπων.
  4. Εκπαίδευση των φοιτητών του Τμήματος Βιολογίας.
  5. Ευαισθητοποίηση σε θέματα προστασίας περιβάλλοντος.

 

Στους μελλοντικούς στόχους περιλαμβάνονται:

  1. Τα έργα επισκευής των παλαιών εγκαταστάσεων και κυρίως του υπάρχοντος, ιστορικής σημασίας θερμοκηπίου (χρονολογείται από το 19ο αιώνα) και της μίας από τις δύο υπάρχουσες τεχνητές λίμνες υδρόβιων φυτών.
  2. Η οργάνωση τμημάτων φυτών φαρμακευτικής, οικονομικής και ιστορικής σημασίας καθώς και τμήματος σπάνιων και απειλούμενων φυτών της ελληνικής χλωρίδας.
  3. Η εκ νέου λειτουργία του Κήπου για το ευρύ κοινό.

 

Βοτανικός Κήπος Καισαριανής - Φιλοδασική Ένωση Αθηνών

 

Ο Βοτανικός Κήπος Καισαριανής άρχισε να δημιουργείται το 1947 σε προσφερόμενο χώρο παραπλεύρως της Μονής Καισαριανής. Το έτος 1993, ο χώρος που περιβάλλει τη Μονή Καισαριανής και περιλαμβάνει τον ελαιώνα, τα φυτώρια, το βοτανικό κήπο, τις πλατείες και τα διάσπαρτα μνημεία, αναγνωρίστηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως «ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΚΗΠΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ». Φιλοξενούνται περίπου 500 φυτικά είδη, εκ των οποίων το 25% περίπου είναι ενδημικά, δηλαδή είναι από τον τόπο αυτόν, και 100 περίπου φυτικά είδη από τον Υμηττό. Έχουν, όμως, εισαχθεί και εγκλιματιστεί φυτικά είδη από τη νότια Ελλάδα, τα νησιά του Αιγαίου, την Κρήτη, τη Στερεά Ελλάδα και από νότιες θέσεις και χαμηλά υψόμετρα της κεντρικής χώρας. Χαρακτηρίζεται από μεγάλη φυσικότητα, δηλαδή ο επισκέπτης νιώθει κοντά στο φυσικό στοιχείο και όχι σε έναν τεχνικά διαμορφωμένο χώρο, όσο πράσινος και αν είναι αυτός.

 

Ο Βοτανικός Κήπος της Φιλοδασικής παρουσιάζει πολλά στοιχεία των μεσογειακών οικοσυστημάτων: υπάρχει πλούσια βλάστηση, αποτελούμενη από μεγάλους θάμνους και ορισμένα κωνοφόρα, κατά πλειονότητα αειθαλή. Εξίσου κυρίαρχο στοιχείο του Κήπου αποτελούν τα φρύγανα, αυτοί οι τόσο χαρακτηριστικοί ξηροφυτικοί θάμνοι του μεσογειακού τοπίου. Σε αυτούς τους χώρους, που μπορεί να φαίνονται εκ πρώτης όψεως φτωχοί, ευδοκιμεί μια πολυάριθμη και ποικίλη χλωρίδα από πολυετή, ετήσια και βολβώδη φυτά, που δίνουν μια σύντομη αλλά εντυπωσιακή ανθοφορία, κυρίως την άνοιξη. Επιπλέον, η ύπαρξη σημείων με σχετικά βαθύ έδαφος ή με περισσότερη δροσιά και η παρουσία μίας μικρής ρεματιάς που διασχίζει τον Κήπο επιτρέπουν την εγκατάσταση και πιο ορεινών και απαιτητικών σε υγρασία φυτών.

 

Τα φυτά τοποθετούνται ανάλογα με τις φυσικές τους απαιτήσεις, ως προς το έδαφος, το φωτισμό και τον προσανατολισμό: τα χασμόφυτα ανάμεσα σε βράχια, τα φρύγανα σε φτωχά, πετρώδη, ηλιόλουστα σημεία, τα πιο «ορεινά» είδη και τα φυτά των λιβαδιών σε πιο γόνιμες θέσεις, τα φυτά του ορεινού δάσους σε σκιερές και δροσερές τοποθεσίες. Όποτε όμως είναι δυνατόν, ομαδοποιούνται τα είδη ενός γένους, όπως π.χ. όλες οι διγιταλίδες, οι παιώνιες ή οι κενταύριες, για να μπορεί κανείς να κάνει συγκρίσεις. Αυτό όμως δεν είναι εφικτό για είδη που έχουν διαφορετικές απαιτήσεις: Η Salvia triloba και η Salvia pomifera αντέχουν σε ξηρά εδάφη ενώ η Salvia sclarea και η Salvia pratensis είναι είδη απαιτητικά σε δροσιά και νερό. Επιπλέον, όσο γοητευτική κι αν φαίνεται η συγκέντρωση των φυτών κατά γεωγραφικές περιοχές, στην πράξη αποδεικνύεται δύσκολη, διότι στη χώρα μας, λόγω της μεγάλης εναλλαγής του ανάγλυφου, μπορεί να βρει κανείς από παραθαλάσσια μέχρι σχεδόν αλπικά φυτά σε μία μικρή περιφέρεια και σε ακτίνα λίγων μόνο χιλιομέτρων. Έτσι, στο Βοτανικό Κήπο, για να ευδοκιμήσουν, πρέπει να τοποθετηθούν σε διαφορετικές τοποθεσίες.