Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (Κοιν.Σ.Επ.)

Αναδημοσίευση από: φυλλάδιο

του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης

και Πρόνοιας για τις

Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις (Κοιν.Σ.Επ.)

Εισαγωγή

Η έννοια της Κοινωνικής Οικονομίας έχει τις ρίζες της στον 19ο αιώνα, όταν ομάδες ανθρώπων συνενώθηκαν για να δημιουργήσουν νέους τύπους οργανισμών και επιχειρήσεων προκειμένου να ανταπεξέλθουν στα προβλήματα που προκλήθηκαν από τις βαθιές αλλαγές του οικονομικού συστήματος. Στόχος αυτών των προσπαθειών ήταν η οργάνωση της παραγωγής και της κατανάλωσης καθώς και η πρόσβαση στη φροντίδα υγείας και σε άλλες υπηρεσίες σε μια πιο δίκαιη και δημοκρατική βάση.

Στην πορεία του χρόνου και ανεξάρτητα από τα διαφορετικά πλαίσια μέσα στα οποία δημιουργήθηκαν και λειτούργησαν, οι φορείς της Κοινωνικής οικονομίας εμπνέονται από τις εξής βασικές αρχές: αλληλεγγύη, κοινωνική συνοχή, υπεροχή του ατόμου έναντι του κεφαλαίου, κοινωνική υπευθυνότητα και δημοκρατική λήψη αποφάσεων (ένα μέλος, μια ψήφος).

koinsep 3Στην Ευρωπαϊκή Ένωση ο τομέας της κοινωνικής οικονομίας απασχολεί σήμερα πάνω από 11 εκατομμύρια εργαζόμενους, αντιπροσωπεύοντας το 6% της συνολικής απασχόλησης. Στη Γαλλία, η Κοινωνική Οικονομία αντιπροσωπεύει το 10% του ΑΕΠ και το 12% της απασχόλησης. Στη Μεγάλη Βρετανία υπάρχουν πάνω από 68.000 κοινωνικές επιχειρήσεις, συμβάλλοντας με 24δις λίρες στην οικονομία και απασχολώντας 800.000 εργαζόμενους (the Annual Survey of Small Businesses UK 2010). Στην Ισπανία, μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές επιχειρήσεις στην Ευρώπη, απασχολεί πάνω από 83.000 άτομα σε 256 εταιρείες και είχε κύκλο εργασιών άνω των 14δις € το 2011.

Μεταξύ των φορέων της Κοινωνικής Οικονομίας, οι κοινωνικές επιχειρήσεις είναι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται για να δώσουν λύση σε κοινωνικά προβλήματα και για να βελτιώσουν τις προοπτικές των ανθρώπων, τις τοπικές κοινωνίες ή το περιβάλλον. Ανταποκρίνονται σε ανάγκες που δεν έχουν ακόμη ικανοποιηθεί προάγοντας την κοινωνική καινοτομία και έχοντας μακροπρόθεσμο όραμα και όχι πρόσκαιρους οικονομικούς στόχους. Τα κέρδη τους προέρχονται από την πώληση αγαθών και υπηρεσιών στην ανοιχτή αγορά αλλά επενδύουν τα κέρδη τους ξανά στην επιχείρηση με σκοπό την εξυπηρέτηση του κοινωνικού σκοπού τους και όχι την μεγιστοποίηση των κερδών για τα μέλη τους. Πρόκειται για έναν διαφορετικό τρόπο του «επιχειρείν», που δίνει έμφαση στον άνθρωπο και στην κοινωνική συνοχή. Κερδίζοντας, λοιπόν, η Κοινωνική Επιχείρηση-Κερδίζει η κοινωνία.

Στη χώρα μας, με τον νόμο 4019/2011 για την «Κοινωνική Οικονομία και Κοινωνική Επιχειρηματικότητα» θεσμοθετήθηκε μια νέα μορφή επιχείρησης, η Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση [Κοιν.Σ.Επ.] με αποκλειστικό καταστατικό σκοπό την κοινωνική ωφέλεια ενώ ευνοεί την δημοκρατική συμμετοχή των μελών της και την διαφάνεια της λειτουργίας της.

 

Τι είναι η Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση;

Η Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση [Κοιν.Σ.Επ.] είναι μια επιχείρηση η οποία ανήκει στα μέλη της και διοικείται ισότιμα από αυτά. Η λειτουργία της βασίζεται στην επιδίωξη συλλογικού οφέλους ενώ το κέρδος της προκύπτει από δράσεις που εξυπηρετούν το κοινωνικό συμφέρον.

Επιτυχημένα παραδείγματα Κοινωνικών Συνεταιριστικών Επιχειρήσεων σε όλο τον κόσμο καταδεικνύουν ότι προσφέρουν τη δυνατότητα στους ανθρώπους να εργάζονται μαζί και να συστήνουν βιώσιμες επιχειρήσεις οι οποίες δημιουργούν θέσεις εργασίας και προάγουν την ευημερία της κοινωνίας.

 

Ποιος μπορεί να συμμετέχει;

Κανείς δεν αποκλείεται από τη συμμετοχή σε μια Κοιν.Σ.Επ.koinsep 1

Όλοι εκείνοι που αναζητούν μια ευκαιρία για να αξιοποιήσουν τις επιχειρηματικές τους ιδέες εργαζόμενοι συλλογικά, δίνοντας προτεραιότητα στην εξυπηρέτηση των αναγκών της τοπικής κοινωνίας και στο συλλογικό όφελος, μπορούν να συμβάλλουν σε αυτό, συστήνοντας μια Κοινωνική Συνεταιριστική Επιχείρηση.

Σε μια Κοιν.Σ.Επ. Ένταξης 40% κατ’ελάχιστο των εργαζομένων θα πρέπει να ανήκει υποχρεωτικά στις Ευάλωτες Ομάδες Πληθυσμού.

 

Πόσες κατηγορίες Κοινωνικών Συνεταιριστικών Επιχειρήσεων υπάρχουν;

Ανάλογα με τον ειδικότερο σκοπό που εξυπηρετούν οι Κοιν.Σ.Επ. διακρίνονται σε τρείς κατηγορίες:

Ένταξης: Αποσκοπούν στην οικονομική και κοινωνική ένταξη των ατόμων που ανήκουν στις Ευάλωτες Ομάδες Πληθυσμού δηλαδή άτομα με αναπηρίες, εξαρτημένοι ή απεξαρτημένοι, οροθετικοί, φυλακισμένοι/αποφυλακισμένοι και ανήλικοι παραβάτες.

Κοινωνικής φροντίδας: Αποσκοπούν στην παραγωγή και παροχή προϊόντων και υπηρεσιών κοινωνικού-προνοιακού χαρακτήρα που απευθύνονται σε ομάδες πληθυσμού, όπως ηλικιωμένοι, βρέφη, παιδιά, άτομα με αναπηρία και άτομα με χρόνιες παθήσεις.

Συλλογικού και παραγωγικού σκοπού: Αποσκοπούν στην προαγωγή του τοπικού και συλλογικού συμφέροντος, στην απασχόληση, στην ενδυνάμωση της κοινωνικής συνοχής και της τοπικής ή περιφερειακής ανάπτυξης.

 

Για ποιους τομείς της αγοράς θα μπορούσε μια Κοιν.Σ.Επ. να παράγει προϊόν και υπηρεσίες;

Αφορούν στην παραγωγή προϊόντων και παροχή υπηρεσιών σε τομείς όπως:

Ο πολιτισμός

Το περιβάλλον

Η οικολογία

Η εκπαίδευση

Οι παροχές κοινής ωφέλειας

Η αξιοποίηση τοπικών προϊόντων

Η διατήρηση παραδοσιακών δραστηριοτήτων και επαγγελμάτων κ.α.

 

Ποια είναι τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους;

Τα μέλη που συστήνουν μια Κοιν.Σ.Επ., ανεξάρτητα από το σύνολο των συνεταιριστικών μερίδων που κατέχει ο καθένας, διαθέτουν μία ψήφο ενώ δεν έχουν καμία συμμετοχή στα κέρδη, εκτός αν είναι και εργαζόμενοι σε αυτή.

Τα κέρδη διατίθενται ποσοστιαία, ετησίως, ως ακολούθως:

5% για σχηματισμό αποθεματικού

έως 35% διανέμεται στους εργαζομένους ως κίνητρο παραγωγικότητας

το υπόλοιπο διατίθενται για τις δραστηριότητες της επιχείρησης και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

 

Υπάρχουν κίνητρα;

 Ναι και είναι ουσιαστικά:

Το ποσοστό των κερδών της Κοιν.Σ.Επ., το οποίο διατίθενται για τον σχηματισμό αποθεματικού και για τις δραστηριότητες της, δεν υπόκειται σε φορολογία εισοδήματος.

Το ποσοστό των κερδών της Κοιν.Σ.Επ. που διανέμεται στους εργαζόμενους υπόκειται σε παρακράτηση φόρου εισοδήματος, σύμφωνα με τον εκάστοτε ισχύοντα φορολογικό συντελεστή του πρώτου, μετά από το αφορολόγητο ποσό, κλιμακίου εισοδήματος. Με την παρακράτηση του φόρου αυτού εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση, όσον αφορά στα κέρδη της Κοιν.Σ.Επ. και των εργαζομένων της Κοιν.Σ.Επ. οι οποίοι ανήκουν σε Ευάλωτες Ομάδες Πληθυσμού.

Οι εργαζόμενοι στις Κοιν.Σ.Επ., οι οποίοι ανήκουν στις Ευάλωτες Ομάδες Πληθυσμού και λαμβάνουν επίδομα πρόνοιας ή οποιαδήποτε άλλη παροχή, συνεχίζουν να εισπράττουν τις παροχές αυτές ταυτόχρονα με την αμοιβή τους.

Οι Κοιν.Σ.Επ. θα έχουν πρόσβαση σε εξειδικευμένα προγράμματα χρηματοδότησης.

Οι Κοιν.Σ.Επ. εντάσσονται σε προγράμματα στήριξης της επιχειρηματικότητας, σε προγράμματα του Ο.Α.Ε.Δ. για την στήριξη της εργασίας και σε ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης κ.α.

  •  
  • Το κράτος στηρίζει τις Κοιν.Σ. Επ. και αν ναι με ποιο τρόπο;

Στο πλαίσιο ενός μακρόπνοου σχεδιασμού, το Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης & Πρόνοιας, καταρτίζει ένα Στρατηγικό Σχέδιο με σκοπό τη δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη των Κοιν.Σ.Επ.

koinsep 2Το Στρατηγικό Σχέδιο έχει τρείς άξονες δράσης:

Ο πρώτος αφορά στην δημιουργία υποστηρικτικών μηχανισμών (θερμοκοιτίδες, συμβουλευτική υποστήριξη κ.α.) προς τις Κοιν.Σ.Επ.

Ο δεύτερος άξονας αφορά στην επιχορήγηση για την έναρξη της δραστηριότητας τους με κριτήρια επιλογής την ποιότητα της επιχειρηματικής ιδέας και τη δημιουργία θέσεων εργασίας.

Ο τρίτος άξονας αφορά στην πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία (όπως επιδοτούμενα τραπεζικά δάνεια, εγγυήσεις κ.α.) για την ενίσχυση και επέκτασή τους.

 

Ποια είναι η διαδικασία σύστασης μιας Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης;

Η δημιουργία μιας Κοινωνικής Συνεταιριστικής Επιχείρησης απαιτεί ουσιαστικές ενέργειες σχεδιασμού έναρξης και ανάπτυξης των δραστηριοτήτων της καθώς και τυπικές διαδικασίες ίδρυσης.

Οι τυπικές ή υποχρεωτικές διαδικασίες ίδρυσης περιλαμβάνουν εκείνα τα βήματα που προβλέπονται για την ίδρυση ενός αστικού συνεταιρισμού, ενώ επιπλέον απαιτείται και η εγγραφή στο Γενικό Μητρώο Κοινωνικής Οικονομίας.

Στις ουσιαστικές ενέργειες σχεδιασμού ανήκουν τόσο η προπαρασκευή διαφόρων επιχειρηματικών εργαλείων όπως είναι η έρευνα αγοράς και το επιχειρηματικό σχέδιο, όσο και η κινητοποίηση και ενημέρωση των πιθανών εταίρων της με στόχο τη δημιουργία του αρχικού πυρήνα της επιχείρησης και την προσέλκυση και άλλων ατόμων ή φορέων που πιθανόν ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν.

 

 

 

 

Αναζητήστε στην Οίκοpress

Βασίλης Τακτικός

Βασίλης Τακτικός - προσωπικός ιστότοπος

Επισκεφθείτε επίσης

 

bio trikala logo

ΑΜΚΕ Ερύμανθος

Social Activism

paratiritiriokp

solon

Ερύμανθος Κοινωφελής Εργασία

edo-mko

Επισκεφθείτε τα Blog Μας

TheBlogIconBlogger 

Πανελλήνιο Παρατηρητήριο

Βασίλης Τακτικός – Συγγράμματα για την Κοινωνική Οικονομία

Δημοσιογραφία Πολιτών

Συμμετοχική Δημοκρατία

Η Επανάσταση των Social Media

Πράσινες Πόλεις

Υδάτινοι Πόροι και Περιβάλλον

Διαδραστική Παιδεία μέσω της Τέχνης

Κοινωνικά Υποστηριζόμενη Γεωργία

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Social Activism in the World

Κοινωνική Οικονομία

 

Συμπράττων φορέας

Περιφέρεια Αττικής