Who's Online

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 102 επισκέπτες και κανένα μέλος

Ποιοι Είμαστε

Newsletter

Γραφτείτε για τα νέα της οίκοpress.

Γίνε μέλος στο Facebook!

 

 ΑΜΚΕ Ερύμανθος

 Κοινωφελής Ερύμανθος Αθήνα

 Δημοσιογραφία Πολιτών

 Βιολογικά Προϊόντα

 Καταναλωτική Συνείδηση

 Οικοενέργεια

Ακολουθήστε μας στο Twitter...

Εργασία και Κοινωνική Οικονομία

Εργασία και Κοινωνική Οικονομία

 

Ανδρέας Ν. Λύτρας

Αγαπητοί φίλοι,

Σε αυτήν την περιορισμένη, χρονικά, παρέμβαση θα πραγματοποιήσω την εισήγησή μου, με την ιδιότητα του προοδευτικού ανθρώπου, τονίζοντας την ιδιότητα του «ανθρώπου». Άνθρωπος είναι αυτός που βλέπει ψηλά. Θα προσπαθήσω με τις προτάσεις μου να κοιτάξω ψηλά, επομένως να αντιμετωπίσω την πραγματικότητα με την προοπτική του οράματος, αλλά, όπως και ο άνθρωπος που περπάτησε και σκέφτηκε, κρατώντας τα πόδια μου σταθερά στη γη.

Είμαι δεσμευμένος στο σημερινό καταμερισμό του διαλόγου να εκθέσω σύντομα τις αξιώσεις για την ανάπτυξη της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας και τις αρετές της συμμαχίας του συνεργατισμού και του πράσινου κινήματος, στην προοπτική της στρατηγικής ανασυγκρότησης και της πολιτικής «αντεπίθεσης» του προοδευτικού κινήματος στην Ευρώπη και το σύγχρονο κόσμο.

Συνεργατισμός και Πράσινο Κίνημα

Σκέφτομαι, πως στο πλαίσιο της προσεχούς Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και ιδίως της Ευρωζώνης, το ρόλο της μελλοντικής Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, που σήμερα είναι παντελώς ανεξέλεγκτη από του ευρωπαϊκούς λαούς και ξένη προς τις δημοκρατικές διαδικασίες (και τα ανάλογης αρμοδιότητας όργανα) της Ευρώπης, αναλαμβάνει (με αναμόρφωση της σχετικής συνθήκης) μία Κεντρική Συνεργατική Τράπεζα (με δημοκρατική οργάνωση = καθένας πολίτης έχει μια ψήφο και ίσο ατομικό κεφάλαιο). Είναι αυτονόητο ότι αυτή η οργάνωση εγγυάται την ελευθερία των συναλλαγών και ταυτόχρονα τον κοινωνικό έλεγχο της έκδοσης του νομίσματος, αλλά και ολόκληρου του φάσματος της νομισματικής πολιτικής. Η Κεντρική Συνεργατική Τράπεζα «εξακτινώνεται» σε Εθνικές Κεντρικές Συνεργατικές Τράπεζες οι οποίες βασίζονται στις ίδιες αρχές. Σημειώνω ότι οι Συνεργατικές Τράπεζες, επειδή ακολουθούσαν «αντί-κυκλική πολιτική», δεν εξέθεσαν τους μετόχους τους σε επικίνδυνες ή καταστροφικές επενδύσεις, όπως αυτές που ακολούθησαν οι εμπορικές τράπεζες, πριν την κρίση του 2007-8, αλλά και δεν χρειάστηκαν κρατική ενίσχυση κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής αστάθειας ή της δημοσιονομική κρίσης μετά το 2008.

            Η επικράτηση του μοντέλου των Συνεργατικών Τραπεζών στο Κεντρικό Επίπεδο προοιωνίζεται τη διεύρυνση των Συνεργατικών Πιστωτικών Ιδρυμάτων στις εμπορικές λειτουργίες του χρηματοπιστωτικού τομέα των εθνικών οικονομιών. Η εμπορική διαχείριση του χρήματος και των πιστώσεων, με αυτόν τον τρόπο, δίνει τη δυνατότητα να χρηματοδοτηθούν περιβαλλοντικές πολιτικές, πράσινες (επιθετικές) δράσεις και μορφές ήπιας ανάπτυξης, τις οποίες αναλαμβάνουν κατά προτεραιότητα συνεργατικές (μη-κερδοσκοπικές) οργανώσεις και επιχειρήσεις. Τη στιγμή που αυξάνεται το εθνικό και ευρωπαϊκό ΑΕΠ, αλλά και το ατομικό εισόδημα των πολιτών, ανασυγκροτούνται οι πόλεις, επιτυγχάνεται διατροφική επάρκεια, παράγεται υπέρ-επαρκώς και διανέμεται ενέργεια από τις ήπιες μορφές εκ των φυσικών πηγών της (ηλιακή, αιολική κλπ), μειώνεται η εκπομπή των αερίων του θερμοκηπίου, τη στιγμή μάλιστα που ενδυναμώνεται η λειτουργία της κοινότητας σε κάθε σημείο της ηπείρου.

            Μέσα από το προαναφερθέν υπόδειγμα η ανασυγκρότηση της οικονομίας δεν εμποδίζει, αλλά ευνοεί, την ανάπτυξη, με τη διεύρυνση των συναλλαγών, την αύξηση του εγχρήματου και μετρήσιμου πλούτου και διευκολύνει τη διανομή του παραγόμενου αποτελέσματος με επεκτεινόμενο εξισωτισμό. Οι αρετές της συνεργατικής και αλληλέγγυας οικονομίας επεκτείνουν την αξιοποίηση των παραγωγικών και οικονομικών δυνατοτήτων στο μηχανισμό της κατανάλωσης και την παροχή των απολύτως απαραίτητων υπηρεσιών για την ευημερία και τη συνεκτικότητα των κοινωνιών μας.

Η διάχυση των καταναλωτικών συνεταιρισμών δίνει τη δυνατότητα της εύκολης διεξόδου στην αγορά των προϊόντων (ακόμη και δημιουργημένων σε ειδικές συνθήκες-η λεγόμενη ηθική διανομή) των συνεταιρισμών και των ατομικών παραγωγών και τους τροφοδοτεί με αντοχή απέναντι στην καθηλωτική επιβολή των μονοπωλίων. Ταυτόχρονα οι συνεργατικές καταναλωτικές οργανώσεις συμβάλλουν αποφασιστικά στη μείωση του κόστους της κατανάλωσης, αλλά και στην ανακατεύθυνση του γούστου και των καταναλωτικών συμπεριφορών ή συνηθειών. Με αυτόν τρόπο μειώνεται η ανάλωση του εισοδήματος και αυξάνονται τα διαθέσιμα  για τις μεγάλες μάζες.

            Αρκετές από τις δράσεις που έχουν σήμερα εγκαταλειφθεί ή υπό-χρηματοδοτούνται από το κράτος σε παγκόσμια κλίμακα είναι δυνατόν να αναληφθούν από την συνεργατική κοινωνική οικονομία και να αποτελέσουν τον αναβαθμισμένο δείκτη για την ποιότητα του σημερινού πολιτισμού. Η φύλαξη των παιδιών, η φροντίδα των ηλικιωμένων, η παρασκευή των καθημερινών φαγητών, η καθαριότητα των κατοικιών, η μέριμνα για την για την ανάπτυξη των δημόσιων χώρων, η διαχείριση των πολιτιστικών αγαθών, η εκπαίδευση και η κατάρτιση των ενηλίκων, είναι ορισμένα μόνο από τα πάμπολλα πεδία της οικονομικής ανάπτυξης, της απασχόλησης και της κοινοτικής συνεκτικότητας, στα οποία μπορεί να συνεισφέρει αποφασιστικά ο συνεργατισμός. Η διεύρυνση των συγκεκριμένων δράσεων, έξω από τον κύκλο τόσο της κρατικής επιτροπείας όσο και της κερδοσκοπίας, μειώνει τον εξουσιαστικό έλεγχο στην πραγματική ζωή των πολιτών, αλλά και αντικαθιστά την κερδοσκοπική εξαχρείωση (καθώς αυτή συνδέεται με την ανθρώπινη ανάγκη) με τη συλλογική υπευθυνότητα που συνοδεύεται από την κοινωνική αποτελεσματικότητα.

            Στο υπόδειγμα του αναπτυγμένου συνεργατισμού, στο οποίο προσβλέπουμε, υπάρχει η ευκαιρία για την αξιοποίηση των θεαματικών δυνατοτήτων, που παρέχει η σύγχρονη και (παρούσα) αναπτυγμένη μορφή της οργάνωσης της εργασίας. Η πιο εντυπωσιακή μορφή οργάνωσης της εργασίας, η οποία παρέχει μεγάλα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα στις σχετικές κερδοσκοπικές επιχειρήσεις, είναι η αυτόνομη εργασία (free-lancers ή πρόσφατα e-lancers) και η αυτό-διεύθυνση των «δικτύων» των «ομάδων εργασίας» (networks of working groups). Ο συνεργατισμός οφείλει, αν θέλει να προηγηθεί του οικονομικού ανταγωνισμού, να καινοτομήσει στη μορφή της ένταξης των εργαζομένων-συνεργατών και στην οργάνωση των ανθρώπινων δυνάμεων στην εργασιακή διαδικασία. Εξηγούμαι, πως ο συνεργατισμός δεν έχει κανένα λόγο να αναπαραγάγει την εξαρτημένη μισθωτή εργασία στις δραστηριότητες κάθε μορφής, καθώς αυτή αντιπροσωπεύει «έναν ανεξήγητο φόρο υποτέλειας σε μια παρελθούσα (δηλαδή και παρωχημένη) οργάνωση του κερδοσκοπικού τομέα». Η «αυτόνομη εργασία», αντίθετα, συνταιριάζει απόλυτα με την ελεύθερη, ίση και αλληλέγγυα (τα συνώνυμα της δημοκρατίας) συμμετοχή στη συνεργατική οργάνωση. Η εργασιακή οργάνωση των «αυτόνομων εργαζομένων» στο συνεργατισμό υλοποιεί τις πιο αποδοτικές και σύγχρονες μεθόδους των σημερινών επιχειρήσεων, μόνο που αυτή δεν αποδίδει κέρδη στους ελάχιστους κατόχους του αποθέματος. 

            Καθώς η εργασία ήδη αλλάζει (και δυνάμεθα να την αλλάξουμε περισσότερο με καινοτομία και κοινωνική αποτελεσματικότητα), δεν υπάρχει κανένας λόγος να διατηρήσουμε το «πανοπτικόν», δηλαδή την κρατική και εξουσιαστική εποπτεία πάνω στην κοινωνική ασφάλιση. Τα ήδη επιτυχημένα αλληλασφαλιστικά ταμεία διαχειρίζονται την αυτονομία των πόρων των εργαζομένων σε συνεργατική βάση. Φροντίζουν με αυτόν τον τρόπο για τα συμφέροντα των μελών τους και ταυτόχρονα διαθέτουν, εξασφαλίζοντας τις σχετικές ωφέλειες, τους πόρους τους για την ενίσχυση της καθαρής θέσης των συνεργατικών τραπεζών και τη χρηματοδότηση των συνεργατικών δράσεων σε κάθε πεδίο της οικονομικής και κοινωνικής δραστηριότητας. Είναι προφανές σε εμάς ότι αυτή η κορύφωση, σαν αποτέλεσμα από το ίχνος ενός νέου παραγωγικού ειρμού και ιστού, είναι το μόνο ασφαλές πλαίσιο στρατηγικής, το οποίο ως όχημα μπορεί, να εξυπηρετήσει την ανάπτυξη της πράσινης πολιτικής.

            Η πράσινη πολιτική, με την προκείμενη στρατηγική συμμαχία με το συνεργατισμό, είναι δυνατό να δημιουργήσει. μάλιστα, τις συνθήκες μια νέας πολιτικής ηγεμονίας τουλάχιστον στο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Η δυναμική της πολιτικής ηγεμονίας του πράσινου κινήματος θα είναι έτσι εφικτή, επειδή, μαζί με τις ιδιαίτερες προθέσεις και στοχεύσεις των ευρωπαίων πρασίνων, θα υπηρετούνται βασικοί σκοποί και ανεκπλήρωτες ελπίδες όλων των πλευρών και των τάσεων του προοδευτικού κινήματος. 

            Αυτή η πολιτική ηγεμονία των ευρωπαίων πρασίνων δύναται να αγγίξει τη μεγάλη μάζα των πολιτών, δίνοντας διέξοδο και αποτελεσματικό περιεχόμενο στις μεγάλες πλειονότητες των ευρωπαϊκών λαών:

            Η Ελευθερία, μαζί με την ομοαίματη αδελφή της, την Εργασιακή Αυτονομία, ευνοεί, καθώς δεν συγκρούεται με την συναλλακτική ελευθερία, την οικονομική και την πολιτική ελευθερία, τη γενική και ενισχυόμενη δημοκρατία, όπως και τα πλέρια ατομικά δικαιώματα.

            Η Ισότητα, πέραν του σημερινού απόλυτου περιορισμού της στον προσδιορισμό της έναντι του νόμου, εκδιπλώνεται στην ισότητα ευκαιριών στην εκπαίδευση, την κατάρτιση, την παραγωγική πρωτοβουλία, την εργασιακή και την ανιεράρχητη οργανωτική ισότητα των επιχειρηματικών οργανώσεων. Δύναται, δηλαδή, να βρεθεί εγγύτερα στην εκπλήρωση της γενικής ισότητας που αποτέλεσε στόχο των αστικών επαναστάσεων, αλλά είναι σήμερα μια ουτοπία.

            Η Αλληλεγγύη, αλλιώς η Αδελφότητα, είναι για πρώτη φορά ένας εφικτός, πλήρως πραγματοποιήσιμος στόχος. Και μάλιστα σε αυτήν την προοπτική οι ίδιοι οι πολίτες παραγάγουν τα μέσα και τα πράγματα ή τις διαδικασίες για την υλοποίηση των κοινωνικών δικαιωμάτων, μέσα από δημοκρατικές λύσεις ακόμη και στην οικονομία (κάτι αδύνατον σήμερα). Με αυτόν τρόπο, δεν θα ισχυρίζονται οι διαχειριστές της δήθεν ουδέτερης εξουσίας, ότι τα κοινωνικά δικαιώματα είναι αμφισβητήσιμες παροχές των εχόντων στους ενδεείς της κοινωνίας και βεβαίως οικονομικά επιβαρείς.              

Αυτό το περιεχόμενο της Ελευθερίας, της Ισότητας και της Αδελφότητας, απεικονίζει πλήρως και αυθεντικά τις προσδοκίες των επινοητών της σύγχρονης δημοκρατικής κοινωνίας. Οι συντηρητικές δυνάμεις της Ευρώπης και του πλανήτη πρέπει σε αντιπαράθεση, να επινοήσουν «τέρατα και διανοητικά αίσχη» για να αντιτείνουν στην ακεραιότητα των στόχων του. Αν επιτευχθούν, ωστόσο, θα ανακαλύψουν, ερχόμενοι στη νέα κατάσταση, ότι ζουν σε άλλο κόσμο, όπου η δημοκρατία είναι γενική, η οικονομία εκφράζει την απαγόρευση των αποκλεισμών και τείνει να μοιράζει στα ίσια τις αναλογίες της παραγωγής (κράτος, κερδοσκοπία και συνεργατισμός), με κάλυψη αναγκών, αντιστροφή των περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων και αειφόρο ισορροπία του πλανήτη με την ανθρώπινη κοινωνία.

Μπορεί να γίνει πραγματικότητα. Είναι η κοινωνική δημοκρατία του μέλλοντός μας.  Θα γίνει πραγματικότητα; Δεν γνωρίζω. Είμαι άνθρωπος, βλέπω ψηλά. Αξίζει να προσπαθήσουμε.  

Αναζητήστε στην Οίκοpress

Βασίλης Τακτικός

Βασίλης Τακτικός - προσωπικός ιστότοπος

Επισκεφθείτε επίσης

 

bio trikala logo

ΑΜΚΕ Ερύμανθος

Social Activism

paratiritiriokp

solon

Ερύμανθος Κοινωφελής Εργασία

edo-mko

Επισκεφθείτε τα Blog Μας

TheBlogIconBlogger 

Πανελλήνιο Παρατηρητήριο

Βασίλης Τακτικός – Συγγράμματα για την Κοινωνική Οικονομία

Δημοσιογραφία Πολιτών

Συμμετοχική Δημοκρατία

Η Επανάσταση των Social Media

Πράσινες Πόλεις

Υδάτινοι Πόροι και Περιβάλλον

Διαδραστική Παιδεία μέσω της Τέχνης

Κοινωνικά Υποστηριζόμενη Γεωργία

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Social Activism in the World

Κοινωνική Οικονομία

 

Συμπράττων φορέας

Περιφέρεια Αττικής