Ποιοι Είμαστε

Who's Online

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 210 επισκέπτες και κανένα μέλος

Newsletter

Γραφτείτε για τα νέα της οίκοpress.

Γίνε μέλος στο Facebook!

 

 ΑΜΚΕ Ερύμανθος

 Κοινωφελής Ερύμανθος Αθήνα

 Δημοσιογραφία Πολιτών

 Βιολογικά Προϊόντα

 Καταναλωτική Συνείδηση

 Οικοενέργεια

Ακολουθήστε μας στο Twitter...

Η μικροπολιτική λογική του σχεδίου «Αθηνά» - το παράδειγμα του Αγρινίου

Της ομάδας σύνταξης της Oikopress

Στο παρόν άρθρο παρουσιάζεται εν συντομία, η Οδύσσεια του τμήματος Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων (ΔΠΦΠ), που εδρεύει στο Αγρίνιο και το οποίο στα 14 χρόνια συνεχούς λειτουργίας του γνώρισε τρεις διαφορετικές διοικήσεις. Ξεκίνησε υπαγόμενο στο παν/μιο Ιωαννίνων, έγινε αυτόνομο ως παν/μιο Δυτικής Ελλάδας και τώρα με το σχέδιο «Αθηνά» θα περάσει στην διοίκηση του παν/μιου Πατρών. Το παράδειγμα του ΔΠΦΠ δεν είναι το μόνο, δυστυχώς, υπάρχουν πολλά παρόμοια «περιπλανώμενα» πανεπιστημιακά τμήματα στη χώρα που ακολουθούν την ίδια πορεία, ενώ ο κίνδυνος να κιματοποιηθούν απο τους υπάρχοντες κρατικούς μηχανισμούς με το σχέδιο «Αθηνά» είναι υπαρκτός όσο ποτέ.

ΔΠΦΠ1Το τμήμα Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων (ΔΠΦΠ), είναι το δεύτερο κατά σειρά τμήμα ΑΕΙ που ιδρύθηκε στην Ελλάδα και που καταρτίζει επαγγελματίες περιβαλλοντολόγους από το 1998. Βρίσκεται στον νομό Αιτωλοακαρνανίας και συγκεκριμένα εδρεύει στην πόλη του Αγρινίου. Η ίδρυσή του ξεκίνησε για την εξυπηρέτηση τοπικών μικροπολιτικών και παρά την γρήγορη και πρόχειρη ίδρυσή του (αφού στην πόλη αυτή δεν υπήρχαν οι ανάλογες υποδομές για να το δεχτούν) κατάφερε μέσα σε αυτά τα 14 χρόνια συνεχούς λειτουργίας να διαγράψει μια λαμπρή ερευνητική πορεία και να προσδώσει στο πτυχίο του περιβαλλοντολόγου κύρος και αξία. Δυστυχώς όμως, οι προσπάθειες αυτές δεν έχουν αναγνωριστεί από το κράτος και αυτό το πολύπαθο τμήμα είδε να αλλάζει διοίκηση μέσα σε αυτά τα 14 χρόνια τρείς φορές. Ξεκίνησε ως τμήμα του παν/ου Ιωαννίνων έγινε αυτόνομο ως παν/ιο Δυτικής Ελλάδας και τώρα με το σχέδιο «Αθηνά» (ή σχέδιο «κιμά» καλύτερα) θα περάσει στην διοίκηση του παν/ίου των Πατρών.

Ο Υπουργός Παιδείας κ. Αρβανιτόπουλος σε συνέντευξή του τη Δευτέρα 4/2, απάντησε σε ερώτημα δημοσιογράφου αναφορικά με το Παν/ο Δ. Ελλάδας πως το Παν/ο επιστρέφει εκεί όπου ανήκε: δηλαδή, στο Παν/ο Πατρών, δημοσιοποιώντας έτσι την άγνοιά του για βασικά ακαδημαϊκά θέματα, όπως την δεκατετράχρονη λειτουργία των τμημάτων στο Αγρίνιο, υπό τη σκέπη του Παν/ου Ιωαννίνων και όχι των Πατρών. Δυστυχώς για άλλη μια φορά, λήφθησαν υπ΄όψη μόνο μικροκομματικά κριτήρια για το περίφημο σχέδιο «Αθηνά», όπως οι πιέσεις των τοπικών βουλευτών της Αιτωλοακαρνανίας για τη διατήρηση των τμημάτων στο Αγρίνιο, για να μην αποδυναμωθεί περαιτέρω η τοπική οικονομία παροχής υπηρεσιών, θυσιάζοντας την ακαδημαϊκή πορεία των Παν/ων Τμημάτων.

Στο άρθρο αυτό, που στηρίζεται σε δύο άρθρα της εφημερίδας των Ιωαννίνων «Πρωινός Λόγος»[1,2], η oikopress  παραθέτει τα ακαδημαϊκά κριτήρια, στα οποία θα έπρεπε να βασιστεί το σχέδιο «Αθηνά», παίρνοντας ως παράδειγμα το Τμήμα Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων, ένα από τα εξέχοντα Τμήματα σε παραγωγή διδακτικού και ερευνητικού έργου της χώρας. Απώτερος στόχος της oikopress είναι να συμβάλλει στο δημόσιο διάλογο και τη διαβούλευση για το σχέδιο «Αθηνά», ώστε να υπάρξει πραγματικός εξορθολογισμός της ανώτατης εκπαίδευσης και του ακαδημαϊκού τοπίου της χώρας.

Το κομματικό παιχνίδι – τα λάθη του παρελθόντος

ΔΠΦΠ2Το πρώτο λάθος: Το τμήμα Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων (ΔΠΦΠ) του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ιδρύθηκε το 1998, λόγω της μεγάλης περιβαλλοντικής αξίας της περιοχής της Ηπείρου. Εκείνη ακριβώς την περίοδο έκλεισε ένα Οικονομικό Τμήμα, το οποίο λειτουργούσε ως Παράρτημα του Παν/ου Πατρών στην πόλη του Αγρινίου. Καθηγητές και φοιτητές αποφάσισαν από κοινού τη μεταφορά του λόγω κακών συνθηκών/ υποδομών λειτουργίας του. Οι τοπικοί πολιτικοί φορείς ξεσηκώθηκαν και η μικροκομματική πολιτική πίεση που άσκησαν ήταν τεράστια, ώστε η Κυβέρνηση αποφάσισε να «θυσιάσει» το ΔΠΦΠ και να το μεταφέρει από τα Ιωάννινα όπου ακαδημαϊκά ανήκε, στο Αγρίνιο, ως παράρτημα του Παν/ου Ιωαννίνων, για να κατευνάσει την οργή των τοπικών πολιτικών φορέων. Μετά ιδρύθηκαν άλλα δύο τμήματα.

Το δεύτερο λάθος: Λίγες ημέρες πριν τις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2009 ιδρύθηκε με τροπολογία (Ν. 3794 (ΦΕΚ Α 156/4.9.2009) το Παν/ο Δυτικής Ελλάδας, μέσα σε μια νύχτα, χωρίς καμία πρόβλεψη, ούτε κατάλληλη νομική, διοικητική και οικονομική υποστήριξη (Υπ. K. Σπηλιωτόπουλος). Έγινε λόγω των πιέσεων των τοπικών βουλευτών. Οι φοιτητές αντέδρασαν με πορεία διαμαρτυρίας, λόγω της καθίζησης του κύρους των πτυχίων τους. Τα μέλη ΔΕΠ αργότερα, έφτασαν μέχρι και σε αναστολή λειτουργίας του τμήματος, καθώς οι παροχές από το νέο Παν/ο ήταν κάτω από τα όρια της αξιοπρέπειας. Το Παν/ο λειτουργεί με Διοικούσα Επιτροπή, ορισμένη επί υπουργίας Διαμαντοπούλου.  Τα προβλήματα είναι τεράστια, και η φοιτητική κοινότητα και η κοινότητα των καθηγητών ανέμενε το σχέδιο «Αθηνά» με αγωνία για να καταργηθεί το Παν/ο και να συγχωνευτεί.

Τα ακαδημαϊκά κριτήρια που δεν λήφθησαν υπ΄ όψη στο σχέδιο «Αθηνά»

Τέσσερα είναι τα κριτήρια που συνηγορούν υπέρ της μεταφοράς του τμήματος Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων (ΔΠΦΠ) από το Πανεπιστήμιο Δυτικής Ελλάδας με έδρα το Αγρίνιο, στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων διοικητικά και χωροταξικά

α) Δεοντολογικά / ιστορικά κριτήρια. Το ΔΠΦΠ σχεδιάστηκε και ιδρύθηκε το 1998 ως τμήμα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Η έδρα του μεταφέρθηκε από τα Ιωάννινα στο Αγρίνιο, για αναπτυξιακούς λόγους ενδυνάμωσης της τοπικής οικονομίας του Αγρινίου. Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων υποστήριξε διοικητικά, οικονομικά και ακαδημαϊκά για μια δεκαετία τη λειτουργία του Τμήματος. Το Τμήμα προσαρτήθηκε προεκλογικά στο ανεξάρτητο Πανεπιστήμιο Δυτικής Ελλάδας. Έκτοτε το Τμήμα αντιμετώπισε τεράστια προβλήματα νομικών, διοικητικών και οικονομικών ελλειμμάτων, υποβαθμίζοντας δραματικά τη λειτουργία του και πλήττοντας καίρια το επαγγελματικό προφίλ των καθηγητών και των αποφοίτων. Η μεταφορά αυτή συνοδεύτηκε με σταθερή πτώση των βάσεων εισαγωγής. Η επαναφορά του στα Ιωάννινα, δε συνιστά παρά μια φυσική πορεία διόρθωσης των λαθών του παρελθόντος και αναβάθμισης στα πρότερα επίπεδα.

ΔΠΦΠ3β) Οικονομικά κριτήρια. Η λειτουργία των τριών τμημάτων στο Αγρίνιο υπό την αιγίδα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων στοίχιζε ετησίως στο Ελληνικό Δημόσιο περίπου 1 εκ €. Η λειτουργία τους υπό την αιγίδα του νέου Πανεπιστημίου Δυτικής Ελλάδας στοίχισε ετησίως άνω του 1,5 εκ €. Η επαναφορά του στα Ιωάννινα αναμένεται να μειώσει το κόστος λειτουργίας σε περίπου 700.000€, αυξάνοντας παράλληλα κατακόρυφα τις παροχές φοιτητικής μέριμνας που δεν υπάρχουν σήμερα στο Αγρίνιο (φοιτητικές εστίες, διαρκής λειτουργία λέσχης, λοιπές παροχές αθλητικών/ πνευματικών δραστηριοτήτων). Η επαναφορά των τμημάτων του Αγρινίου στα Ιωάννινα εκτιμάται πως θα σημάνει και μείωση του παρόντος κόστους λειτουργίας σε ποσοστό άνω του 45%.

γ) Ακαδημαϊκά κριτήρια έρευνας και ανάπτυξης. Το ΔΠΦΠ θα πρέπει να μεταφερθεί στα Ιωάννινα, λόγω των μοναδικών χαρακτηριστικών της περιοχής που θα εκτοξεύσουν την ερευνητική και αναπτυξιακή δυναμική του τμήματος και της τοπικής κοινωνίας.

Πρώτον, ο Νομός Ιωαννίνων είναι ο πιο σημαντικός οικολογικά Νομός της χώρας, με το δίκτυο Φύση 2000 να καλύπτει περίπου το 50% του Νομού και το 30% της Ηπείρου, φιλοξενώντας το μεγαλύτερο εθνικό πάρκο της Ελλάδας (Β. Πίνδου). Είναι τουλάχιστον παράλογο τα Ιωάννινα να μην έχουν περιβαλλοντικό τμήμα έως τώρα.

Δεύτερον, υπάρχει μεγάλο γνωστικό κενό και σοβαρά προβλήματα περιβαλλοντικής υφής άλυτα στον Νομό, λόγω έλλειψης παρόμοιου περιβαλλοντικού τμήματος (Λίμνη Παμβώτιδα, ρύπανση Καλαμά, διαχείριση αποβλήτων, χωροθέτηση ΧΥΤΥ, Αμβρακικός κτλ). Το τμήμα θα καλύψει το άνω έλλειμμα διαχείρισης προς επίλυση των περιβαλλοντικών προβλημάτων με τη διάχυση της επιστημονικής γνώσης προς τις τοπικές αρχές και φορείς.

Τρίτον, η λειτουργία του τμήματος θα δημιουργήσει τεράστια αναπτυξιακή δυναμική με τη χρήση πόρων ΕΣΠΑ και λοιπών διεθνών ερευνητικών προγραμμάτων, σε συνέργεια με τους τοπικούς Δήμους και τις γειτονικές χώρες, τα οποία μένουν σήμερα ανεκμετάλλευτα λόγω της έλλειψης μελών ΔΕΠ με κατάλληλη εξειδίκευση, για να αιτηθούν στις προσκλήσεις.

δ) Ακαδημαϊκά κριτήρια χωροταξίας και ποιότητας. Με βάση την αναρτημένη στο διαδίκτυο έκθεση εξωτερικής αξιολόγησης του τμήματος (κλίκ εδώ) , το τμήμα λειτουργεί ένα διδακτικό και ερευνητικό πρόγραμμα πολύ υψηλής ποιότητας με βάση διεθνή κριτήρια. Οι ερευνητικοί δείκτες του ΔΠΦΠ είναι τετραπλάσιοι του Παν/ου Ιωαννίνων, το οποίο κατέχει και τη δεύτερη θέση στην Ελλάδα. Προτείνεται ξεκάθαρα πως το τμήμα θα πρέπει να μεταφερθεί ως σύνολο σε γειτονικό ΑΕΙ, και μάλιστα προς την κατεύθυνση της μετονομασίας του σε Μηχανικούς Περιβάλλοντος. Η έκθεση που συμπληρώθηκε από καθηγητές του εξωτερικού προτάσσει ξεκάθαρα το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων ως την πρώτη επιλογή μεταφοράς του τμήματος.

Συμπέρασμα

ΔΠΦΠ4Το υπουργείο με το σχέδιο «Αθηνά» καλώς κατάργησε το Παν/ο Δ. Ελλάδας ως ίδρυμα. Ήταν από τις εξόφθαλμες περιπτώσεις κακέκτυπου Παν/ου που δεν έδινε καμία δυναμική και κύρος στους αποφοίτους και στους εργαζομένους τους, παρά την ποιότητα των τμημάτων του. Ο συμβιβασμός όμως ήταν τεράστιος. Τα τμήματα συνεχίζουν να παραμένουν στο Αγρίνιο, και άρα πρακτικά καμία εξοικονόμηση πόρων δεν γίνεται για τον Έλληνα φορολογούμενο, υποκύπτοντας στις πιέσεις των τοπικών πολιτικών παραγόντων. Τα τμήματα εντάσσονται διοικητικά στο Παν/ο Πατρών, σε μία επιδερμική και πρόχειρη προσέγγιση χωροταξικής ύπαρξης στην ίδια Περιφέρεια, αγνοώντας όλα τα ουσιαστικά ακαδημαϊκά κριτήρια αναδιάρθρωσης. Άρα, το ως άνω τμήμα Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων έχει αλλάξει φορέα τρεις φορές μέσα σε μία διετία (!). Η oikopress με το παρόν κείμενο καλεί όλα τα πολιτικά κόμματα και δη της συγκυβέρνησης να τοποθετηθούν με σοβαρότητα επί των άνω, για έναν ουσιαστικό και ακαδημαϊκό εξορθολογισμό του ακαδημαϊκού χάρτη της χώρας.

Πηγές

  1. Τα Πανεπιστ. Τμήματα Αγρινίου καιρός να έρθουν στα Γιάννινα...

  2. Το σχέδιο «Αθηνά» θα κάνει πιο ισχυρό το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

 

Αναζητήστε στην Οίκοpress

Βασίλης Τακτικός

Βασίλης Τακτικός - προσωπικός ιστότοπος

Επισκεφθείτε επίσης

 

bio trikala logo

ΑΜΚΕ Ερύμανθος

Social Activism

paratiritiriokp

solon

Ερύμανθος Κοινωφελής Εργασία

edo-mko

Επισκεφθείτε τα Blog Μας

TheBlogIconBlogger 

Πανελλήνιο Παρατηρητήριο

Βασίλης Τακτικός – Συγγράμματα για την Κοινωνική Οικονομία

Δημοσιογραφία Πολιτών

Συμμετοχική Δημοκρατία

Η Επανάσταση των Social Media

Πράσινες Πόλεις

Υδάτινοι Πόροι και Περιβάλλον

Διαδραστική Παιδεία μέσω της Τέχνης

Κοινωνικά Υποστηριζόμενη Γεωργία

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Social Activism in the World

Κοινωνική Οικονομία

 

Συμπράττων φορέας

Περιφέρεια Αττικής