Γνωρίζεις πως οι αυξήσεις στα τιμολόγια της Δ.Ε.Η. οφείλονται σε κακή διαχείριση των Α.Π.Ε; (Μέρος Γ)

Του Αθανάσιου Κόκκοτου

Διαχειριστή Περιβάλλοντος-Περιβαλλοντολόγου

 

Το κείμενο που ακολουθεί εξηγεί πλήρως, πως γίνονται οι αγοραπωλησίες ενέργειας ανάμεσα στην Δ.Ε.Η. και τους ιδιώτες παραγωγούς Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (Α.Π.Ε.). Επίσης εξηγεί, το πως η Δ.Ε.Η. επωφελείται από το υφιστάμενο καθεστώς εκμεταλλεύοντας τις Α.Π.Ε. και ληστεύοντας τους καταναλωτές με την στήριξη του κράτους. Το άρθρο προσπαθεί να ξεμπλέξει τον λαβύρινθο των χρεώσεων που στους περισσότερους παραμένουν άγνωστες αν και τις βλέπουν στο λογαριασμό τους. Εξαιτίας αυτού του λόγου, το άρθρο είναι πολύ μεγάλο και έτσι θα εκδοθεί σε τρείς συνέχειες. Δυστυχώς, δεν μπορούσε να γίνει ένα ενιαίο κείμενο, αυτό είναι το τρίτο και τελευταίο μέρος.

 

Το μέρος Α θα το βρείτε εδώ

Το μέρος Β θα το βρείτε εδώ

 

Συνέχεια από Β μέρος…..

 

Οι επιπλέον παράγοντες που συμβάλουν στην ακρίβεια παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος από συμβατικές μονάδες (ορυκτών καυσίμων)

 

Κόστος αγοράς δικαιωμάτων εκπομπής αέριων ρύπων

 

ΑΠΕ-ΡΥΠΟΙΩς γνωστόν, από 1-1-2013 παύει στις χώρες της ΕΕ η δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων εκπομπών CO2 που ισχύει μέχρι σήμερα για την ηλεκτροπαραγωγή και συνεπώς, κάθε συμβατική κιλοβατώρα που προέρχεται από ρυπογόνους θερμικούς σταθμούς θα επιβαρύνεται με ένα επιπλέον κόστος.

 

Από το 2013 και μετά, τα δικαιώματα που δεν κατανέμονται δωρεάν, τίθενται σε πλειστηριασμό. Τα έσοδα από τον πλειστηριασμό δικαιωμάτων κατανέμονται και αποδίδονται σύμφωνα με τις προβλέψεις της παραγράφου 9 του άρθρου 30 του Ν. 3889/2010 (Α΄182). Τουλάχιστον 50% των εσόδων που προέρχονται από τον πλειστηριασμό των δικαιωμάτων πρέπει να χρησιμοποιούνται για την ανάπτυξη των ΑΠΕ και την εφαρμογή μέτρων που συμβάλλουν στη μετάβαση προς μια ασφαλή και βιώσιμη οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα (ΚΥΑ Αριθμ. Η.Π. 57495/2959/Ε103, ΦΕΚ 2030Β/29-12-2010).

 

Δεδομένων των αποφάσεων αυτών σε εθνικό και κοινοτικό επίπεδο, προκαλεί τουλάχιστον έκπληξη το γεγονός ότι ο ΔΕΣΜΗΕ υπολογίζει το απαιτούμενο τέλος ΕΤΜΕΑΡ για την περίοδο 2013-2014 θεωρώντας μηδενικό έσοδο από τα δικαιώματα εκπομπών! Με βάση τις μελέτες και εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η μέση τιμή των δικαιωμάτων εκπομπών CO2 το 2015 θα είναι 19,9 €/τόνο CO2, ενώ ακόμη κι αν άλλες πολιτικές δράσουν εν τέλει ανταγωνιστικά προς την Οδηγία για την εμπορία εκπομπών (ETS), η μέση τιμή των δικαιωμάτων εκπομπών CO2 το 2015 θα διαμορφωθεί στα 15,1 €/τόνο CO2. Αυτό, πολύ απλά σημαίνει ότι, σε κάθε περίπτωση, θα υπάρχουν διαθέσιμα για ενίσχυση των ΑΠΕ περί τα 300-395 εκατ. € το 2013 και 285-375 εκατ. € το 2014.

 

Ενώ λοιπόν θα έπρεπε πολλές από τις δημοπρατήσεις των δικαιωμάτων εκπομπής αέριων ρύπων, να είχαν γίνει νωρίτερα (έτος 2011), έτσι ώστε να είναι ήδη ορισμένα αυτά τα δικαιώματα για το έτος 2013 και να μην περιμένουμε πάντα την τελευταία στιγμή, πραγματοποιήθηκαν ελάχιστες, φέρνοντας και ελάχιστα έσοδα στον ειδικό λογαριασμό για τις ΑΠΕ. Αν είχαν γίνει όπως θα έπρεπε, αυτή την στιγμή ίσως να μην μιλάγαμε για έλλειμμα του ΔΕΣΜΗΕ.


Αυτό φαίνεται καθαρά και στην απόφαση της ΡΑΕ υπ’ αριθμ. 1453/2011 όπου αναφέρεται το εξής: «Επειδή, η ως άνω διαδικασία δημοπράτησης δικαιωμάτων εκπομπών αερίου θερμοκηπίου κατά τη διάρκεια του έτους 2011 απέφερε πολύ λιγότερα έσοδα από τα ως άνω αναμενόμενα 250 εκ. € του ΥΠΕΚΑ, σύμφωνα δε με το υπ’ αριθμ. ΡΑΕ Ι-146082/22.11.2011 έγγραφο του ΔΕΣΜΗΕ, το έλλειμμα του Λογαριασμού του Ειδικού Τέλους του άρθρου 143 παρ. 2 περ. γ' του ν. 4001/2011 εκτιμάται πλέον ότι θα ανέλθει στο τέλος του 2011 στα 194,7 εκ. €, με βάση την εκκαθάριση που πραγματοποιήθηκε μέχρι και τον Οκτώβριο του 2011, καθώς και των προβλέψεων για τους υπόλοιπους δύο μήνες του έτους. Ως εκ τούτου, ο ΔΕΣΜΗΕ αιτείται τη μεσοσταθμική αναπροσαρμογή του Ειδικού Τέλους ΑΠΕ από 1,8 €/MWh που είναι σήμερα, σε 10,44 €/MWh από την 01.01.2012, για την κάλυψη τόσο των πληρωμών ΑΠΕ κατά το έτος 2012, όσο και του υφιστάμενου ελλείμματος στο τέλος του 2011 (δηλ. τα 194,7 εκ. €).»

Δηλαδή, επειδή πάλι υπήρξε έλλειμμα του ειδικού λογαριασμού ΑΠΕ το έτος 2011 λόγο της απροθυμίας δημοπράτησης των αερίων ρύπων που θα επέφεραν μεγάλα έσοδα, ο ΔΕΣΜΗΕ και η ΡΑΕ εισηγήθηκαν πάλι αύξηση του τέλους ΕΤΜΕΑΡ στην αρχή του 2012. Όμως, κανείς δεν παραπονέθηκε τότε, γιατί το ΥΠΕΚΑ αποφάσισε την μη αύξηση των τιμολογίων των οικιών και οι παραγωγοί ΑΠΕ πληρώνονταν ακόμη κανονικά, οπότε και δεν υπήρχε κανείς δυσαρεστημένος να παραπονεθεί. Για του λόγου το αληθές, στην ίδια απόφαση διαβάζουμε, «Επειδή, στην υπ’ αριθμ. 236/2010 Γνωμοδότησή της, η ΡΑΕ πρότεινε ενιαία αύξηση της τιμής του Ειδικού Τέλους ΑΠΕ σε 5,57 €/MWh για όλες τις κατηγορίες καταναλωτών, για την περίοδο 1η Μαΐου 2010 έως 31η Δεκεμβρίου 2010. Η αύξηση αυτή τελικά εφαρμόστηκε από το ΥΠΕΚΑ για όλους τους καταναλωτές πλην εκείνων που υπάγονταν στην οικιακή χρήση, για τους οποίους η χρέωση παρέμεινε στα 0,3 €/MWh, σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. Δ6/Φ1/οικ.11484 Απόφαση της Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Η Απόφαση αυτή του ΥΠΕΚΑ είχε ως αποτέλεσμα τη διόγκωση του μέχρι τότε υπάρχοντος ελλείμματος του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ, το οποίο έφθασε τα 99,3 εκ. € στο τέλος του 2010

 

Ο φόρος του λιγνίτη

 ΑΠΕ2

Μέχρι σήμερα, η ΔΕΗ χρησιμοποιούσε το λιγνίτη δωρεάν. Ο λεγόμενος ‘εθνικός πόρος’ δεν είχε άλλο κόστος παρά μόνο το κόστος της εξόρυξης και επεξεργασίας του. Η δικαιολογία ήταν πως η ΔΕΗ είναι μια δημόσια επιχείρηση και επομένως, απολαμβάνοντας δωρεάν πρόσβαση στο λιγνίτη, μπορεί να πουλά φθηνή ενέργεια στους καταναλωτές. Έτσι, εν ονόματι του δημοσίου συμφέροντος, ένας επενδυτής στο New Jersey για παράδειγμα, που διέθετε μετοχές της ΔΕΗ, είχε δωρεάν πρόσβαση στον ‘εθνικό πόρο’, ενώ ο μη προνομιούχος καταναλωτής στην Ελλάδα (ο οποίος βέβαια δεν συμμετέχει στα κέρδη της επιχείρησης) καλούνταν να πληρώσει το κόστος για την εξαγορά δικαιωμάτων ρύπανσης επειδή η ΔΕΗ συνεχίζει να καίει λιγνίτη. Ευτυχώς, ο παραλογισμός αυτός αμφισβητήθηκε, αφού η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απαίτησε, ορθά, να υπάρχει ένα κόστος πρόσβασης στον λιγνίτη. Τον Αύγουστο του 2006, ο φόρος για τον λιγνίτη καθορίστηκε με το νόμο 3483/2006 στα 0,3 €/GJ (περίπου 1,5 € τον τόνο), ποσό που μεταφράζεται σε επιβάρυνση περίπου 0,3 λεπτά ανά παραγόμενη κιλοβατώρα, ποσό σχεδόν ασήμαντο, αλλά συμβολικά ισχυρό. Πριν όμως στεγνώσει το μελάνι στο φύλλο της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως όπου τυπώθηκε ο εν λόγω νόμος, η κυβέρνηση απάλλαξε τελικά το λιγνίτη από τον φόρο αυτό, θέλοντας στην ουσία να απαλλάξει τη ΔΕΗ από επιβάρυνση 105 εκατ. ευρώ ετησίως, αλλά και τους επίδοξους μνηστήρες των λιγνιτικών κοιτασμάτων της Βεύης από μία επιβάρυνση που θα έκανε λιγότερο ελκυστική τη μελλοντική επένδυσή τους. Και να σκεφτεί κανείς ότι η φορολόγηση του λιγνίτη με βάση το νόμο 3483/2006 ήταν σχετικά ασήμαντη, αφού δεν περιλάμβανε το λεγόμενο ‘εξωτερικό’ κόστος, δεν ενσωμάτωνε δηλαδή τις περιβαλλοντικές βλάβες και τις κοινωνικές επιπτώσεις που συνεπάγεται η καύση του λιγνίτη(1).Ο φόρος λοιπόν αυτός, αναμενόταν να επανέλθει το 2012 αλλά μάλλον απ’ότι όλα δείχνουν, πιθανώς να επανέλθει το 2013 και θα πρέπει να απορροφηθεί από τα τιμολόγια του ηλεκτρικού ρεύματος.(2)

 

Το μνημόνιο

 

Το επιτελείο της Τρόικας που ήρθε πρόσφατα στην Ελλάδα έθεσε με βάση το νέο αναθεωρημένο μνημόνιο το έτος 2013, ως το έτος εξάλειψης του ελλείμματος του ΔΕΣΜΗΕ πάση θυσία. Συγκεκριμένα, το έλλειμμα του ΔΕΣΜΗΕ χαρακτηρίζεται από το μνημόνιο ως «σοβαρή ενδογενή δημοσιονομική επισφάλεια» και πρέπει να εξαλειφθεί αν όχι μέχρι το έτος στόχο 2013, τότε μέχρι το έτος 2014.

 

Με βάση λοιπόν αυτή την απαίτηση η κυβέρνηση προωθεί μια σειρά μέτρων για τον περιορισμό του ελλείμματος του ΔΕΣΜΗΕ, Τα μέτρα αυτά είναι:

  1. Εξαμηνιαία αναθεώρηση του τέλους ΕΤΜΕΑΡ μέσα στο έτος που σημαίνει 2 αυξήσεις τον χρόνο τουλάχιστον για να είναι πιο κοντά στην πραγματική εικόνα του ελλείμματος. Αυτό σημαίνει ότι το καλοκαίρι θα αναμένουμε νέες αυξήσεις στα τιμολόγια.
  2. Περιορισμό των παραγωγών ΑΠΕ, αφού όπως αναφέραμε και προηγουμένως εξαιτίας του τρόπου υπολογισμού της ΟΤΣ η ολοένα αύξηση των παραγωγών ΑΠΕ έχει ως αποτέλεσμα την δυσκολία αποπληρωμής τους στις εγγυημένες τιμές.
  3. Εισροή, στον ειδικό λογαριασμό των ΑΠΕ, του 50% των εσόδων από τις δημοπρατήσεις για την αγορά δικαιωμάτων εκπομπής αέριων ρύπων. (Αν είχαν γίνει νωρίτερα θα είχαμε γλιτώσει το παρόν έλλειμμα)
  4. Καταβολή ενός μέρους του ειδικού τέλους της ΕΡΤ στον ΔΕΣΜΗΕ.
  5. Έσοδα από την πιθανή επαναφορά του φόρου του λιγνίτη.
  6. Έκτακτο φόρο στους παραγωγούς ΑΠΕ. (Το μέτρο αυτό ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων και διαμαρτυριών, αφού οι σχεδόν απλήρωτοι παραγωγοί, τώρα καλούνται να πληρώσουν και φόρο τύπου χαράτσι)

Προτάσεις-λύσεις

 

Με κοινή τους ανακοίνωση(3),οι σύνδεσμοι ΕΛΕΤΑΕΝ, ΕΣΗΑΠΕ, ΕΣΜΥΕ και ΕΛΛΕΒΙΟΜ αναφέρονται στην αύξηση του ΕΤΜΕΑΡ και το ποια μέτρα προτείνουν για την αντιμετώπιση της κατάστασης που υπάρχει σήμερα και γεννά ελλείμματα

  1. Βραχυπρόθεσμα, να ενεργοποιηθούν όλα εκείνα τα μέτρα πολιτικής που έχει προ πολλού προτείνει η Ρ.Α.Ε. – αλλά και ο κλάδος των Α.Π.Ε.- και περιλαμβάνουν τη διοχέτευση πρόσθετων πόρων στο Λογαριασμό του ΔΕΣΜΗΕ (μελλοντικά θα λέγεται ΛΑΓΗΕ). Μερικά από αυτά τα μέτρα το ΥΠΕΚΑ ήδη ανακοίνωσε πως θα τα εφαρμόσει όπως αναφέραμε πιο πάνω.
  2. Η ευθύνη πληρωμής του Ειδικού Τέλους Μείωσης Εκπομπών Αερίων Ρύπων να μεταφερθεί πλήρως στους προμηθευτές και να ενσωματωθεί στο κόστος τους. Έτσι, θα πάψει η απίθανη επιδότηση των προμηθευτών και άρα των ορυκτών καυσίμων, από πόρους που μόνο κατ’ όνομα προορίζονται για τις Α.Π.Ε. και θα εκλείψει ο κίνδυνος νέων ελλειμμάτων στο μέλλον και νέων άδικων επιβαρύνσεων του καταναλωτή.
  3. Το ΕΤΜΕΑΡ, ως διακριτό στοιχείο κόστους του προμηθευτή, να μετονομαστεί, ώστε η ονομασία του να αντιπροσωπεύει την αληθή του φύση που είναι η κάλυψη μιας χρηματικής διαφοράς (feed in tariff μείον οριακή τιμή συστήματος), η οποία δεν σχετίζεται και δεν αντανακλά κανένα κόστος, ούτε των Α.Π.Ε. ούτε της μείωσης των εκπομπών. Ως ορθή ονομασία προτείνεται το Τέλος Εξισορρόπησης.
  4. Παράλληλα με τα ανωτέρω, προκειμένου ο καταναλωτής να λαμβάνει με διαφάνεια πλήρη ενημέρωση για το κόστος της ενέργειας που καταναλώνει, θα πρέπει να υπολογισθεί το αληθινό πρόσθετο κόστος/όφελος χάρη στις Α.Π.Ε. Ως ενδιάμεσο βήμα, πριν την πλήρη ενσωμάτωση του ΕΤΜΕΑΡ στο κόστος προμηθευτών, πρέπει το ΕΤΜΕΑΡ να υπολογίζεται με βάση την πραγματική αυτή επίπτωση οπότε και θα παραμένει μόλις στο 40% του σημερινού ύψους.

Στα παραπάνω, θα μπορούσε να προστεθεί και η αναθεώρηση του νόμου 2773/1999 για τον τρόπο υπολογισμού της ΟΤΣ και την δημιουργία μιας νέας πιο ρεαλιστικής μεθοδολογίας καθορισμού της ΟΤΣ όπου να συμπεριλαμβάνεται και η συνεισφορά των ΑΠΕ.

 

Επίλογος

 

ΑΠΕ4Είναι αλήθεια παράξενο και μοναδικό φαινόμενο της χώρας μας, να αυξάνονται οι ΑΠΕ που προσφέρουν φτηνή και καθαρή ενέργεια και αντί να επωφελούμαστε από αυτό, να βγαίνουμε και ζημιωμένοι, μόνο εδώ θα μπορούσε να συμβεί αυτό πουθενά αλλού. Πραγματικά, αυτός είναι ο Ελληνικός τρόπος μέσω του οποίου ότι αξίζει, μπορούμε να το καταστήσουμε άμεσα άχρηστο, πράγμα το οποίο κάνει τους ξένους να σηκώνουν τα χέρια ψηλά από την αγανάκτηση μαζί μας.

 

Από την υπάρχουσα κατάσταση έτσι όπως αναλύθηκε, φαίνεται τι σημαίνει εκσυγχρονισμός και ανάπτυξη για την Ελλάδα. Στην ουσία, είναι μια βιτρίνα πίσω από την οποία ο παλιός διεφθαρμένος μηχανισμός συνεχίζει να βασιλεύει και ενώ μπορεί να δίνεται η εντύπωση πως η χώρα προχωρά, στην ουσία τίποτα δεν αλλάζει. Αυτό λοιπόν φταίει που ο ΔΕΣΜΗΕ παρουσιάζει έλλειμμα, που οι ΑΠΕ δυσφημούνται έντονα και που η Δ.Ε.Η., λειτουργώντας σαν "πολιτικό μαγαζάκι" για την διατήρηση των υψηλών μισθών των ανώτερων πολιτικοποιημένων στελεχών της προσπαθεί πάση θυσία να διατηρήσει το απαρχαιωμένο και ρυπογόνο σύστημά της, εις βάρος πάντα, του κορόιδου καταναλωτή.

 

Πηγή

  1.      www.helapco.gr/ims/file/news/.../Telos_APE_Helapco_Oct2011.pdf
  2.      Έκτατο τέλος στο λιγνίτη το 2012,econews
  3.     Φορείς ΑΠΕ: Αναπόφευκτη η Αύξηση του ΕΤΜΕΑΡ, Αλλά Παραμένουν οι Στρεβλώσεις

 

Αναζητήστε στην Οίκοpress

Βασίλης Τακτικός

Βασίλης Τακτικός - προσωπικός ιστότοπος

Επισκεφθείτε επίσης

 

bio trikala logo

ΑΜΚΕ Ερύμανθος

Social Activism

paratiritiriokp

solon

Ερύμανθος Κοινωφελής Εργασία

edo-mko

Επισκεφθείτε τα Blog Μας

TheBlogIconBlogger 

Πανελλήνιο Παρατηρητήριο

Βασίλης Τακτικός – Συγγράμματα για την Κοινωνική Οικονομία

Δημοσιογραφία Πολιτών

Συμμετοχική Δημοκρατία

Η Επανάσταση των Social Media

Πράσινες Πόλεις

Υδάτινοι Πόροι και Περιβάλλον

Διαδραστική Παιδεία μέσω της Τέχνης

Κοινωνικά Υποστηριζόμενη Γεωργία

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Social Activism in the World

Κοινωνική Οικονομία

 

Συμπράττων φορέας

Περιφέρεια Αττικής